το σπίτι της Ελένης

Η «Ελένη» συνδέεται με τα τραγικά γεγονότα του Εμφυλίου στο χωριό Λιάς, ενώ η αρχαία Ελέα είναι η πρώτη γνωστή πρωτεύουσα της Θεσπρωτίας, κοντά στην Παραμυθιά.

Η ιστορία της «Ελένης» (Ελένη Γκατζογιάννη)

• Η Ελένη Γκατζογιάννη από τον Λιά Θεσπρωτίας εκτελέστηκε το 1948 από αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού, επειδή οργάνωσε τη διαφυγή των παιδιών της για να τα σώσει από το «παιδομάζωμα».
• Ο γιος της, Νίκος Γκατζογιάννης (Nicholas Gage), μετανάστης στις ΗΠΑ, ερεύνησε επί χρόνια τα γεγονότα και έγραψε το βιβλίο «Ελένη» (1983), που έγινε διεθνές μπεστ σέλερ και αργότερα ταινία.
• Το βιβλίο δεν είναι μυθοπλασία αλλά βασίζεται σε μαρτυρίες και αρχεία, και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και συζητήσεις στην Ελλάδα για την ερμηνεία του Εμφυλίου.

Τι σημαίνει για τον Λιά και την περιοχή

• Η ιστορία της Ελένης φωτίζει τη σκληρή καθημερινότητα των ορεινών χωρικών στην Κατοχή και τον Εμφύλιο, και έκανε διεθνώς γνωστό το χωριό Λιάς και τη Μουργκάνα.
• Σήμερα, πολλοί επισκέπτες που έχουν διαβάσει το βιβλίο πηγαίνουν στον Λιά για να δουν τον τόπο όπου εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα.